أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
476
قانون ( فارسى )
جالينوس مىگويد : « اگر لازم باشد كه رگ زدن از چهل بار هم تجاوز كند زيانى نخواهد داشت » . در صورتى كه علائم نياز به رگ زدن موجود است بايد هرچه زودتر و بموقع رگ زد . اگر بموقع به اين كار نرسيدى ، باز بمحض ايجاب فرصت دست به كار شو و دستورهاى دهگانه را مراعات كن . رگ زدن در حالات تب و لو نيازى به آن نباشد غالبا خوب است ، چه مزاج را تقويت و ماده بيمارى را كم مىكند ، به شرطى كه بنيه و سن و نيرو و شرايط ديگر براى رگ زدن در شخص تبدار موجود باشد . در حالت تب خونى حتما بايد فصد انجام گيرد ، بوجهى كه در بار اول زياد نباشد و وقتى كه رسيد و پخته شد آنگاه بيشتر شود . بسيار اتفاق افتاده است كه به محض رگ زدن ، تب از بين رفته است . حالات و مواردى كه براى رگ زدن مناسب نيستند عبارتند از : مزاج بسيار سرد ، سرزمينهاى بسيار سرد ، دردهاى بسيار آزاردهنده ، بعد از حمام گرفتنى كه به منظور تحليل صورت مىگيرد ، بعد از جماع ، در سن كمتر از چهارده سالگى اگر امكان داشته باشيم ، در سن پيرى چنان كه ممكن باشد . ليكن در صورتى كه بنيه و پرمايگى ماهيچهها ، گشادى رگها ، سرخى رنگ چه در پيران و چه در خردسالان حاكى از توانائى مقابله با رگ زدن باشد ، در چنين حالاتى اگر رگ زدن لازم باشد مانعى وجود ندارد . رگ زدن در خردسالان بايد اندكاندك و بتدريج صورت گيرد و خون به مقدار كم گرفته شود . كسانى كه از لحاظ بنيه بسيار لاغر هستند ، يا بسيار چاق و فربه مىباشند ، گوشت نامتراكم دارند ، سفيد اندام گوشت فروهشته هستند « 272 » ، بواسطه كمخونى زردرنگند ، بايد حتى المقدور از رگ زدن پرهيز كنند . در كسانى كه مدت زيادى با بيمارى درگيرند از رگ زدن پرهيز كن . ليكن اگر ديدى خون فاسد شده است و به نيشتر نياز دارد رگ بزن و خون را معاينه كن . اگر خون سياهرنگ و غليظ است بيرون بريز ، اگر سپيد و رقيق است و فورى فاسد مىگردد ، در خونريزى خطر بزرگى وجود دارد « 273 » .
--> ( 272 ) - نسخه انگليسى : « افرادى كه داراى گوشت شل و حالت پف كرده و رنگپريده باشند » . ( 273 ) - نسخه انگليسى : « در رگ زدن همواره بايد به رنگ و غلظت خون توجه داشت و بمحض اينكه رنگ خون به سفيدى گرائيد و رقيق شد فورا بايد رگ زدن را متوقف كرد » .